((تاریخ تجربه ی زندگی انسان است که در طول زمان گسترش یافته )) بنابر این یکی از مفاهیم اساسی تاریخ تغییرمی باشد .همچنین تجربه یکی از مفاهیم کلیدی تاریخ بشمار می اید و چون همه انسان ها در این تجربه شریکند ،کل این تجربه را که در طول بسیاری از نسل ها ادامه می یابد ، تاریخ می نامیم (استنفورد ۱۳۸۴:۳۳).از طرفی تاریخ ،علم آموختن گذشته برای فهم زمان حال است . زندگی امروزین حاصل کارها و اقدامات مردمان روزگار پیشین و حتی وقایعی است که در گذشته های دور اتفاق افتاده اند و همین امر در آینده نیز ادامه خواهد یافت ، بنابراین شناخت و فهم درست تاریخ به جوامع بشری کمک می کند تا آینده خود را بهتر رقم زده ، از اشتباهات نسل های گذشته پرهیز کنند (آندرسون ۱۳۸۶:۵۰).
از مهمترین فواید تاریخ نقشی است که در تکوین شخصیت آدمی دارد . با مطالعه تاریخ می توان مهارتهائی را که برای زندگی اجتماعی ضرورت دارد آموخت و آموزش تاریخ به مثابه پایه استواری در نظام تعلیم و تربیت کشورها به شمار می رود که جوامع بشری با تکیه بر آن بسیاری از مهارتهای اجتماعی را به نسل های آینده می آموزند.دانش آموزان برای ورود به زندگی اجتماعی نیاز به تقویت و فراگیری مهارتهائی دارند که رفتار اجتماعی آنان را شکل ببخشد ،درس تاریخ این توانائی را دارد که در آموزش بسیاری از این مهارتها نقش سازنده ایفا کند . به همین دلیل گروه آموزشی تاریخ منطقه زرین شهر با انگیزه هدفمند کردن فعالیتهای دبیران منطقه در راستای اهداف عالیه آموزشی در صدد تدوین مجموعه ای است که نقش سازنده درس تاریخ را در افزایش مهارتهای زندگی روشن نماید .
در مطالب زیر برخی ازاین مهارتها مشخص گردیده اند ،مصداق یابی برای هر کدام از آنها به ارائه بهتر درس تاریخ یاری می رساند . انتظار می رود دبیران تاریخ و سایر علاقه مندان به تاریخ به مصداق یابی برای هر یک از موارد مشخص شده ،پرداخته و نظر خود را در قسمت نظرات ارائه فرمایند .
مهارتهای زندگی
۱- همدلی
۱-۱ داشتن رفتارهای حمایت کننده و پذیرنده حتی با انسانهای متفاوت
۲-۱ علاقه به دیگران و تحمل افراد مختلف
۳-۱ دوست یابی و دوست داشتنی شدن با پرخاشگری کمتر
۴-۱ قائل شدن احترام برای دیگران
۲-خلاقیت
۱-۲ توانائی دریافت مسائل از ورای تجارب مستقیم
۲-۲ بررسی راه حل های مختلف مساله و پیامدهای هر یک و تصمیم گیری با سازگاری و انعطاف بیشتر
۳-۲ داشتن تفکر مثبت و واگرا
۴-۲ جستجوی اطلاعات جدید و یادگیری فعال
۵-۲ تشخیص حق انتخاب های دیگر و راه حل های جدید برای مشکلات
۶-۲ به کار گیری توامان مهارت حل مسئله و مهارت تصمیم گیری
۳- تفکر انتقادی
۱-۳ توانائی تحلیل اطلاعات و تجارب خارج از فشار گروهها و رسانه ها
۲-۳ آگاهی از نابرابری ،پیش داوری و بی عدالتی
۳-۳ وقوف به این موضوع که دیگران همیشه درست نمی گویند
۴-۳ ادراک تاثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ارزشها ،نگرش ها و رفتار
۵-۳ آگاهی از منش یک شهروند مسئوول
۶-۳ انتخاب ارزشها و باورها بر اساس علایق و توانائی محرمانه داشتن آن ها
۴- ارتباط فردی و بین فردی
۱-۴ توانائی ((نه گفتن )) به شیوه ای مستقیم با قاطعیت در صداو رفتار (توجه به احساس شخصی و خواسته های خود و عدم سازگاری و انعطاف پذیری به خاطر دیگران ).
۲-۴ ایجاد روابط گرم و صمیمانه با خانواده و دوستان
۳-۴ اعتماد به گروه و همکاری و مشارکت
۴-۴ تشخیص مرزهای بین فردی و شروع و خاتمه مناسب ارتباط
۵-۴ استقلال در تصمیم گیری و ادامه رفتار منطقی پس از تصمیم گیری های منطقی
۶-۴ پذیرش مسئولیت حل مشکلات دیگران با درک این واقعیت که می تواند با دیگران همدردی کند ،ولی نمیتواند حلال تمامی مشکلات آنان باشد .
۶-۴ آشنائی با این حقیقت که حق دارد عقیده ای منتفاوت با دیگران داشته باشد ،تقاضائ تغییر رفتار نامطلوب دیگران را بنماید ،احساسات مثبت یا منفی خود را ابراز کند ، بر خواسته های منطقی و درست خود پافشاری کند ،آنچه را می خواهد صریحا بیان کند و در عین حال متوجه احساسات دیگران باشد .
۵- مسئوولیت پذیری
۱-۵ پذیرش این واقعیت که هر کس خالق گزینش ها واعمال و سرانجام تنها منبع کامیابی و ناکامی خود می باشد .
۲-۵ پذیرش مسئولیت تصمیم گیری ها ،اعمال ،دوستان و مراقبت دقیق از خود در برابر همه ی موانعی که در مقابل انتخابها قرار می گیرد .
۶- خود آگاهی
۱-۶ شناخت نقاط قدرت و ضعف ،خواسته ها،ترس و انزجار (آگاهی از این که ترس دارد یا نه)
۲-۶آگاهی از حقوق و مسئولیت ها (این مهارت پیش نیاز سایر مهارتها ی زندگی به خصوص مهارتهای ارتباطی، همدلی و ....می باشد و از مهمترین و اساسی ترین آنها به شمار می اید ).
۷- حل مساله
۱-۷ تشخیص مشکلات ،شناسائی و ارزیابی دقیق علل بروز نارسائی ها برای حل مسائل مهم زندگی
۲-۷ توانائی انجام واکنش مناسب در مقابل حالات هیجانی (خشم و اضظراب و ...)
۳-۷ مصالحه برای حل تعارض
۴-۷ آشنائی با مراکز دارای صلاحیت و درخواست کمک برای حل مشکلات
۵-۷ آشنائی با مراحل حل مشکلات ( شناسائی - درک -ارزیابی - مواجهه با مشکل به عنوان یک پدیده طبیعی - تامل دقیق و تفکر - پیشنهاد راه حل های متعدد و ممکن بدون در نظر داشتن کیفیت ،درستی یا نادرستی راه حل ها بدون خود سانسوری با بهره گیری از بارش فکری آزاد - ارزشیابی راه حل ها بر اساس پیامد ها ، سود مندی ،امکانات و اولویت بندی ها -تایید نهائی راه حل - اجرای راه حل ها و بازبینی )
۸- ارتباط موثر
۱-۸ ابراز وجود (بیان خود )به صورت کلامی و غیر کلامی متناسب با وضعیت فرهنگی و اجتماعی
۲-۸ توانائی درخواست کمک و راهنمائی در مواقع ضروری
۳-۸ توانائی غلبه بر شرمساری نامتعارف
۴-۸ توانائی گوش دادن و مذاکره
۵-۸ داشتن اعتماد به نفس و ابراز و جود
۹- تصمیم گیری
۱-۹ بررسی جوانب مختلف هر پدیده ، انتخاب و ارزیابی انتخاب و تصمیم گیری در مورد مسائل و اعمال (تصمیم گیری فعالانه بر مبنای آگاهی و ارزیابی دقیق موقعیت ها )
۲-۹ تعین اهداف واقع بینانه
۳-۹ برنامه ریزی و پذیرش مسئولیت اعمال
۴-۹ آمادگی برای تغییر تصمیم ها جهت انطباق با موقعییت های جدید
۱۰- مقابله با استرس (فشار روانی )
۱-۱۰ شناسائی منابع و نحوه تاثیر استرس بر انسان و چگونگی رفتار صحیح برای رفع فشارهای روانی
۲-۱۰ داشتن راهبردهای مقابله ای برای موقعیت های دشوار و شرایطی که قابل تغییر نیستند .(مثل فقدان ،طرد ،انتقاد و ...)
۳-۱۰ مقابله با مشکلات بدون توسل به سوء مصرف مواد (استفاده از داروهای آرامبخش )
۴-۱۰ آرام ماندن در شرایط فشار
۵-۱۰ تنظیم وقت
۶-۱۰ مقابله بحران مدار (مساله مدار ) از طریق طی مراحل حل مساله
در پایان ضمن تشکر از همه دوستانی که با نظرات خود ما را یاری می نمایند با ذکر یک مثال موضوع را به پایان می رسانم .
در قسمت حل مساله بند ۷-۲ توانائی انجام واکنش مناسب در مقابل حالات هیجانی (خشم و اضطراب و ...)
به طور مثال می توان دستور نادر افشار جهت کور کردن فرزندش را میتوان مثال روشنی دانست مبنی بر اینکه ناد ر بر خشم خود غلبه نکرد و کتاری کرد که پس از چندی پشیمان شد و همین موضوع باعث جنون او شد و عاقبت سرداران خود را به قتل رساند و بالاخره خودش به قتل رسید .